Osigurati socijalne programe za smanjivanje energetskog siromaštva - izvještaj za 2024.

Podaci o broju domaćinstava koja su u stanju ili riziku od energetskog siromaštva su teško dostupni. U FBiH nije uspostavljen sistem i način za utvrđivanje i praćenje energetskog siromaštva, te ne postoji regulatorni okvir za njegovo suzbijanje.

Prema Izvještaju o realizaciji Programa podrške energetski siromašnim domaćinstvima od 216.517 domaćinstava koja su se prijavila na Javni poziv, njih 154.779 kvalificirano je za dodjelu pomoći. U okviru ovih kvalificiranih domaćinstava živjele su 304.533 osobe (126.629 muškog, a 177.904 osobe ženskog spola). Prema broju članova, najveći obuhvat zabilježen je u kategoriji jednočlanih domaćinstava. U ovu svrhu isplaćena su sredstva u iznosu od 64.534.442,21 KM.

Za implementaciju Odluke Vlade FBiH o provedbi mjera za smanjenje troškova električne energije kućanstvima i stimulaciji energetske efikasnosti u 2024. godini bila su planirana sredstva u iznosu od 5,65 mil. KM, ali zbog neodobravanja sredstava u Budžetu FBiH za 2024. godinu do realizacije ove Odluke nije došlo. Također, nije realizovan ni Program utroška sredstava s kriterijima raspodjele sredstava“ Tekući transferi drugim nivoima vlasti i fondovima - Podrška Evropske unije Bosni i Hercegovini u cilju ublažavanja negativnog socio-ekonomskog uticaja energetske krize" koji je bio planiran u planu Federalnog ministarstva prostornog uređenja za 2024. godinu.

Prema anketi od ukupnog broja anketiranih JLS, 18 je odgovorilo da su imali programe podrške energetske efikasnosti domaćinstava, dok je 46 odgovorilo da nisu. U odnosu na anketu za 2023. godinu, smanjio se broj JLS koje su podržavale programe energetske efikasnosti. Obzirom da je tokom 2024. godine Fond za zaštitu okoliša Federacije BiH dodijeljivao sredstva iz budžetske podrške EU za provođenje mjera energijske efikasnosti u stambenim objektima, mnoge JLS su se oslonile na više nivoe vlasti u rješavanju ovog pitanja. Od ukupnog broja anketiranih JLS, 21 je odgovorilo da imaju razvijen sistem javnog grijanja. U 18 JLS prosječan obuhvat domaćinstava sistemom javnog grijanja iznosi 16%.

 

KLJUČNI NALAZ

Smanjen je broj JLS koje su podržavale programe energetske efikasnosti. Potrebno je uspostaviti sistem i način za utvrđivanje i praćenje energetskog siromaštva kao i regulatorni okvir za njegovo suzbijanje. Potrebno je osigurati veći nivo informiranja lokalnih aktera o ciljevima i planovima energetske tranzicije.