07.12.2012.

Implementacija strategija razvoja u kantonima

U prvoj polovini decembra ove godine održane su četiri radionice u kantonima Federacije Bosne i Hercegovine o provođenju razvojnog planiranja u kantonima, na kojima je napravljen pregled stanja u izradi akcionih planova i njihovog uvezivanja sa budžetskim planiranjem, te izrada Izvještava o implementaciji SR/SSU u kantonima Federacije BiH.

Prva je održana u Tuzli (04. decembra), zatim u Livnu dan kasnije - 05. decembra, u Travniku 06.decembra, a u Zenici 07. decembra.  Projekat se, inače, implementira uz podršku Švicarske razovje agencije, a svrha je da se osposobe imlementacione jedinice u kantonima za cjelovit proces strateškog planiranja, od izrade PESTLE analiza, izrade akcionih planova i njihovog povezivanja sa budžetskim planovima razvoja, što podrazumnijeva definisanje setova indikatora za praćenje i uspostavu monitoringa i evaluacije sistema u kantonima, te priremu pilotnih verzija godišnjih izvještaja o razvoju kantona.

U analizi pregleda stanja u u ovoj oblasti Tuzlanskom kantonu, prema riječima Suada Mehinovića, pošlo se od ranije usvojene Strategije razvoja Kantona 2008-2013. godine, te Strategije razvoja poljoprivrede, Strategije zapošljavanja, Prostornog plana Kantona, te donesenog srednjoročnog plana razvoja Kantona, a među ciljevima, koji zauzimaju posebno mjesto, su  podizanje konkurentnosti i povećanje zapošljavanja. Na radionici je Nijaz Avdukić, pomoćnik direktora FZZPR, učesnike upoznao sa dosadašnjim rezultatima implemenatcija strategija razvoja i socijalnog uključivanja, zalažući se za potrebu revizije strategija u onim oblastima u kojima su uočene ili će biti uočene slabosti i nedostaci, podsjećajući, pri tome, da su neke oblasti, kao što su nauka i kultura, bile izbačene iz Strategije razvoja BiH, s namjerom da se takva pitanja obuhvate entitetskim strategijama.

S ključnim koracima u uvođenju otvorenih metoda koordinacije u uključivanju kantona u proces strateškog planiranja, odnosno izrade PESTLE analize, te akcionih planova, predastavnike Implementacione jedinice Tuzlanskog kantona upoznala je Zdenka Marija Kovač, međunarodni stručnjak za proces strateškog planiranja, a na dobre primjere iz prakse u izradi Izvještaja o razvoju Federacije BiH (format, sadržaj, koncept...) na radionici je ukazala Marijana Galić, stručni savjetnik FZZPR. Smisao izrade ovih izvještaja ova stručna savjetnica za izvještavanje vidi u tome da se, kroz izrade izvještaja, sagledaju sve slabosti i bolesti u svim segmentima društve, te da se predlože adekvatne mjere za njihovo prevazilaženje. Naravno, u izradi izvještaja treba koristiti sve komparativne prednosti, kao što su resursi koje imaju druge institucije - zavodi i agencije za zapošljavanje, agencije za statistiku, ministarstva.

I u Livnu, Travniku, Zenici i Mostaru su predstravnici Federalnog zavoda za programiranje razvoja (Nijaz Avdukić, Zdenka Marija Kovač i Marijana Galić, te Jasmina Andrić), takođe napravili pregled dosadašnjeg procesa i postignuća u uključivanju kantona u proces strateškog planiranja, ukazali na sljedeće ključne korake u uvođenju otvorenog metoda koordinacije u procesu strateškog planiranja u BiH, što, u suštini, znači pretvaranje akcionih planova u ključne razvojne programa i njihovo uvezivanje sa budžetskim planiranjem i programiranjem javnih investicija. Na svim ovim radionicama, takođe, je ukazano na svrhu monitoringa i evaluacije u procesu strateškog planiranja u kantonima Federacije, te ukazano na dobre primjere iz prakse u kreiranju, odnosno izradi Izvještaja o razvoju Federacije, jednom izuzetno značajnom novom zadatku u donošenju razvojnih planova na svim nivoima u Federaciji BiH.

Ukazaćemo samo na neke karakteristične podatke, činjenice i zapažanja sa radionica u ovim kantonima.

 KANTON 10 (LIVANJSKI)

Iako je pune dvije godine u ovom kantonu bilo problema sa uspostavljanjem vlasti, u Kantonu je, uz pomoć i angažovanje FZZPR, formirana radna grupa za izradu akcionog plana, zapravo za  implementaciju Strategije razvoja BiH i Strategije socijalnog uključivanja – ISR/SSU BiH, u koju su uključeni predstavnici svih ministarstava Kantona. Mladen Kukrić, stručni savjetnik za izradu i implementaciju strategija Ministarstva gospodarstva Kantona, je to ocjenio značajnim potezom, a prvo što je urađeno na tom planu, jeste izrada PESTLE analize, u čemu su učestvovale sve opštine, ministarstva i nadležne institucije. Napravljena je svojevrsna slika stanja u Kantonu, a dogovoreno je da se i u svim opštinama usvoje akcioni planovi, što je i učinjeno. Istina, nisu baš najzadovoljniji početnim angažovanjem nadležnih subjekata i pojedinaca, jer iako su razvojni dokumenti napravljeni, njih – zbog toga što je bilo problema u formiranju vlasti – niko nije ni razmatrao ni usvojio. Tako je bilo sve do avgusta 2012. godine, kada je formirana Vlada Kantona i kada joj je radna grupa prezentirala razvojne dokumente. Cilj je da se već 2013. godine izrade akcioni planovi po opštinama, a podaci za njih su već dobijeni. Svi ili gotovo svi razvojni planovi ovoga kantona su vezani za Ministarstvo privrede, a već sljedeći korak je izrada Strategije razvoja i Strategije socijalnog uključivanja Kantona.

 SREDNJO-BOSANSKI KANTON

Opšta ocjena predstavnika Federalnog zavoda za programiranje razvoja i Jedinice za implementaciju SR/SSU u Srednjo-bosanskom kantonu na zajedničkom sastanku (trećem po redu) u Travniku je da je ovaj kanton, uzimajući u obzira kapacitete s kojima raspolaže i opštu društvenu klimu, postigao značajne rezultate, kako u izradi akcionih planova, izradi PESTLE analize, tako i angažovanju nadležnih ministarstava, agencija, zavoda i drugih društvenih subjekata u izradi strategija razvoja i početnim koraci njihove implementacije. Praveći kratak pregled dosadašnjeg procesa i postignuća u uključivanju ovoga kantrona u procese strateškog planiranja, posebno kada je u pitanju PESTLE analiza i izrada akcionh planova, Zihnija Aganović, pomoćnik ministra privrede Kantona, je ukazao na potrebu jačanja i oplemenjivanja međusobne komunikacije između nadležnih organizacija i institucija kako unutar samog Kantona, tako i između Kantona i FZZPR. Rasterećenje privrede je, prema njegovim riječima, ozbiljno pitanje kome u narednom periodu, i kroz implementaciju razvojnih strategija, treba posvetiti adekvatnu pažnju.

ZENIČKO-DOBOJSKI KANTON

Zaničko-dobojski kanton i dalje zadržava lidersku poziciju među kantonima Federacije BiH u realizacji projekta „Implementacija Strategije razvoja BiH i Strategije socijalnog uključivanja – ISR/SSU u kantonima“. Ovakav zaključak se nameće nakon višečasovne radionice, odnosno razgovora predstavnika FZZPR i Jedinice za implementaciju ovih razvojnih dokumenata Kantona.

U ovom kantonu, na Projektu implementacije strategija, već dvije godine, zajedno sa drugim društvenim subjektima, veoma uspješno je angažovan Biznis servis centar. Sekretar ove organizacije, Dženana Čolaković je učesnike radionice u Zenici podsjetila da ova implementaciona jedinica veoma uspješno ostvaruje saradnju sa Vladom Kantona i drugim nadležnim institucijama – ministarstvima, agencijama, zavodima...Ranije su radila tri, sada jedna radna grupa na najneposrednijim zadacima – od izrade akcionih planova do njihove implementacije u praksi. Ovaj kanton je, zapravo, jedini kanton u Federaciji BiH koji je, za realizaciju zadatraka iz projekta implementacije strategija, napravio Akcioni plan za 2011. godinu i o njegovoj realizaciji sačinili izvještaj, koji je razmatran na Vladi Kantona. Dokument je implementiran na modularnom principu – od države kao modula, do entiteta, kantona, općina, što se smatra i najboljim načinom implementiranja razvojnih dokumenata.  

FBiH u brojevima

Pokazatelj 2015 2014 2013 2012 2011
Stopa nezaposlenosti - anketa 29,1 28,4 27,6 29,4 29,2
Stopa nezaposlenosti - administrativna 46,4 46,9 47,4 46,8 45,7
GDP u mil. KM 18.677 17.813 17.375 17.013 16.926
Inflacija/deflacija u % -0,7 -0,7 -0,2 2,1 3,6
Stopa rasta industrijske proizvodnje  
Prosječna neto plaća u FBiH 830 833 835 830 819
Prirodni priraštaj u FBiH -2.126 -422 -186 768 1.182

Saznaj više